Ospa wietrzna to wirusowa choroba zakaźna, pojawia się najczęściej u osób w młodym wieku.  Choroba ta nazywana inaczej wiatrówką spowodowana jest herpeswirusem VZV, jej przejście powoduje uodpornienie się organizmu. Po zaniku choroby przybiera ona postać letalną w grzbietowych zwojach nerwów czaszkowych i rdzeniowych pozostając tam do końca życia. Po przejściu ospy wietrznej możliwe jest jeszcze uaktywnienie wirusa i rozwinięcie się półpaśca w przypadku obniżonej odporności.

Zwiększoną zachorowalność na wiatrówkę zauważono w okresach wiosenno-zimowych, a jej epidemie występują mnie więcej co 3-4 lata. Ospa wietrzna najczęściej występuje w żłobkach i przedszkolach, gdzie ma możliwość do bardzo szybkiego rozprzestrzeniania się.

Jak dochodzi do zarażenia?

Wirus ospy może znajdować się w powietrzu, do zakażenia dochodzi drogą kropelkową i przez kontakt bezpośredni z osobą chorą. Osoba z ospą zaraża już na dwie doby przed pojawieniem się charakterystycznej dla wiatrówki wysypki, a proces ten trwa do momentu zniknięcia krostek. Zazwyczaj chory zaraża przez tydzień po pojawieniu się pierwszych oznak ospy.

Zarażenie się wiatrówką może nastąpić też po kontakcie z osobą chorą na półpasiec. Chorobę tą wywołuje ten sam wirus.

Charakterystyczne dla półpaśca są zmiany skórne w postaci pęcherzyków występujące na górnej części twarzy, klatce piersiowej i tułowiu. Umiejscawiają się one po jednej stronie ciała i nie przekraczają linii środkowej dzielącej twarz czy tułów na dwie połowy. Półpasiec atakuje zazwyczaj osoby, które chorowały już na ospę.

Objawy ospy wietrznej

Głównymi objawami ospy wietrznej są:

  • gorączka sięgająca nawet 40°C,
  • ogólne osłabienie organizmu,
  • złe samopoczucie,
  • bóle głowy.

Kolejnym objawem jest pojawienie się zmian skórnych. Na początku można zauważyć małe, czerwone plamki zmieniające się z czasem w grudki. Grudki te przekształcają się później w pęcherzyki wypełnione płynem, co  następnie tworzy krostki, które zasychają i tworzą strupki.

Często pojawiającej się wysypce towarzyszy bardzo mocne swędzenie skóry.

Powikłania

Niestety ospa wietrzna nie zawsze ma łagodny przebieg. Zdarza się, że jej następstwem są wirusowe zapalenia płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, wtórne zakażenia bakteryjne skóry (głównie spowodowane paciorkowcem ropnym i gronkowcem złocistym).

Ciężki przebieg tej choroby może przebiegać szczególnie u noworodków, niemowląt, młodzieży i osób dorosłych oraz u kobiet w ciąży. Narażone są też wszystkie osoby mające obniżoną odporność.

Ospa wietrzna w ciąży

Wiatrówka jest bardzo niebezpieczna dla kobiet w ciąży i nienarodzonych jeszcze dzieci, szczególnie wtedy gdy zachorowanie nastąpi w pierwszym trymestrze ciąży lub pięć dni przed i dwa po porodzie.

Zakażenie na początku ciąży może doprowadzić u dziecka do zespołu ospy wrodzonej. Może on się objawiać  bliznami na skórze, deformacjami kończyn, wadami ośrodkowego układu nerwowego i zaburzeniami wzroku. Noworodki, których matki miały ospę zaraz przed ich urodzeniem są dodatkowo narażone na przechorowanie ospy o bardzo ciężkim przebiegu.

Jak zapobiegać ospie?

Najlepszą metodą, aby uchronić się przed wystąpieniem ospy czy półpaśca są szczepienia ochronne.

Szczepienie polega na podaniu jednej dawki dzieciom w wieku od 9 miesiąca do 12 roku życia lub podanie dwóch dawek w odstępie 4-8 tygodniu u dzieci powyżej 13 roku życia.

U osób zdrowych, które nie chorowały na ospę a miały kontakt z osobą zarażoną, możliwe jest podanie szczepionki do 72 godzin po kontakcie, aby uchronić przed ciężkim przebiegiem choroby.

W stosunku do osób znajdujących się w tak zwanej grupie ryzyka po kontakcie z osobą chorą na ospę nie może zostać podana szczepionka. Do grupy ryzyka należą dzieci chore na białaczkę lub mające chłoniaki po kontakcie z chorym, osoby z zaburzeniami odporności, czyli także zarażeni wirusem HIV, kobiety w ciąży i noworodki, których matki zachorowały na ospę 5 dni przed lub 2 dni po porodzie oraz osoby poddawane leczeniu immunosupresyjnemu. W takich wypadkach zalecane jest uodparnianie bierne. Polega ono na  stosowaniu hiperimmunizowanej immunoglobuliny. Immunoglobulinę podaje się do 96 godzin po kontakcie z chorym, a jej działanie utrzymuje się przez około 3 tygodnie od podania.

Leczenie

Zazwyczaj polega na łagodzeniu objawów. W tym czasie należy bezwzględnie pozostać w łóżku i często zmieniać przepocone ubrania oraz stosować specjalne kąpiele mające właściwości odkażające. Pojawiające się pęcherzyki powinno się smarować odpowiednimi, dostępnymi w aptekach środkami. Poza tym trzeba stosować leki zmniejszające gorączkę – rodzice muszą pamiętać, że dzieciom do 12 roku życia nie wolno podawać kwasu acetylosalicylowego, zawierają go środki takie jak aspiryna czy polopiryna.

Na uporczywe swędzenie skóry podczas ospy dobre są dostępne bez recepty w aptekach pasty mające działanie przeciwświądowe, wysuszające i znieczulające.

Powikłania przy tej chorobie są niezwykle rzadkie, jednak może mieć ona przykre konsekwencje. Swędząca wysypka bardzo uprzykrza życie, a dzieci często mocno drapią powstałe pęcherzyki. Przez brudne ręce, może dojść do zakażenia bakteryjnego powstałych ranek i zapalenia skóry. Wtedy konieczny jest kontakt z lekarzem i  stosowanie antybiotyków.

Również należy zgłosić się do lekarza w przypadku pojawienia się wysypki na gałce ocznej, grozi to jej uszkodzeniem i upośledzeniem wzroku.

Co robic gdy dziecko ma ospę?

Kilka rad, gdy dziecko ma ospę:

  • przytnij dziecku paznokcie na bardzo krótko, aby uniknąć rozdrapywania krostek i powstawania blizn,
  • w przypadku bardzo małego dziecka można mu założyć rękawiczki,
  • w celu złagodzenia świądu, wysypkę należy przemywać letnią wodą,
  • gdy pęcherzyki pojawią się w jamie ustnej korzystne jest przepłukiwanie rozcieńczonym roztworem wody utlenionej (łyżeczka wody utlenionej na pół szklanki przegotowanej wody),
  • ubieraj dziecko w odzież nie przylegającą do ciała w celu uniknięcia podrażniania zmian skórnych,
  • często zmieniaj pościel, w której śpi dziecko, zapobiegnie to zakażeniom bakteryjnym skóry.

Gdy zmiany pojawią się w jamie ustnej dziecko może nie mieć apetytu. Wtedy należy zadbać o to, aby jego pokarmy miały postać płynną, mogą być rozdrobnione, zmiksowane i nie powinny zawierać ostrzejszych przypraw. Trzeba unikać potraw i napojów kwaśnych, gdyż mogą dodatkowo podrażniać.

Paweł Landzberg
Ospa – urok dzieciństwa

2 komentarzy


Do you want to comment?

Comments RSS ?

Faktycznie, osoby, które przebyły ospę wietrzną są bardzo narażone na półpaśca jeśli mają kontakt z osobą chorą na ospę, a do tego ich układ immunologiczny jest słaby. Moja mała kuzynka chorowała niedawno na ospę i mimo iż miałam z nią kontakt tylko raz przez około pół godziny, wirus zdołał się uaktywnić i dopadł mnie półpasiec. Bardzo nieprzyjemna (i swędząca!) choroba.

25 września 2012 11:08

Jezeli chodzi oszczepionki zalecam lektore Leonarda Horovitza poki co po angielsku
w skrocie nie ma ani jednej szczepionki na rynku ktora zostala udowodniona ze dziala a jakkolwiek nauka i statystyki sluzb zdrowia pokazuja ze szczepionki bardziej szkodza niz pomagaja (UK, Kanada USA…)
prsze zamailowac moge przeslac oficjalne statystyki szczepien z 5 krajow
jedyny powod na istnienie szczepionek to …pieniadze

28 kwietnia 2013 21:16

Skomentuj!













+ 5 = siedem





Trackbacks


Medycyna dawna i współczesna /\/\ Statystyki, katalog stron www, dobre i ciekawe strony internetowe /\/\ Katalog Gwiazdor
Najlepsze Blogi /\/\ Zdrowy styl życia /\/\ Najlepsze Blogi /\/\ kosmetyka, uroda, zdrowie