Serce, czyli po łacinie cordis lub cor jest szczególnym narządem układu naczyniowego określanym przez lekarzy jako mięsień wydrążony, odgrywający po prostu rolę pompy. Serce przede wszystkim pobiera krew krążącą w organizmie z obu żył głównych tej górnej i tej dolnej oraz z żył płucnych.

Serce nieustannie jest ruchu. W sercu występują na przemian skurcz i rozkurcz komór i przedsionków. W czasie gdy przedsionki wypełniają się krwią, komory momentalnie wyrzucają krew na obwód. Następnie rozkurczają się komory serca i krew przez ujścia przedsionkowo-komorowe prawe i lewe z powrotem napływa z przedsionków do komór. I tak w kółko, przez całe nasze życie.
Jeszcze kilka słów o budowie. We wszystkich czterech ujściach umocowane są odpowiednie zastawki w sercu, które kierują przepływem krwi, nie pozwalając na jej cofanie się z wielkich tętnic do komór ani z powrotem z komór do przedsionków. Między komorą a przedsionkiem, w lewej części, znajduje się tzw. zastawka mitralna zwana także dwudzielną, gdyż zbudowana jest z dwóch tzw. płatków. Natomiast w prawej części serca znajduje się zastawka trójdzielna zbudowana z trzech płatków. Na granicy aorty i lewej komory jest tzw. zastawka aortalna, a między lewą komorą a tętnicą płucną tzw. zastawka tętnicy płucnej. Od pierwszej części aorty, zwanej inaczej opuszką aorty odchodzą tętnice wieńcowa w obydwu kierunkach czyli w lewym i w prawym i one właśnie dostarczają mięsniowi sercowemu utlenowaną krew. Biegną one początkowo wspólnie, w bruździe wieńcowej by w dalszej kolejności rozdzielić się – tętnica wieńcowa lewa biegnie w bruździe międzykomorowej przedniej, a tętnica wieńcowa prawa w bruździe międzykomorowej tylnej. Tętnica wieńcowa prawa oddaje gałąź węzła zatokowego, która rozprowadza naczynia krwionośne w węźle zatokowo-przedsionkowym. Potem odchodzą od niej gałąź komorowa prawa i gałąź przedsionkowa prawa. W kolejnym odcinku wyodrębniają się tętnica brzeżna i tętnica zstępująca tylna.
Dieta
Nie jest odkryciem, że choroby układu krążenia są dziś główną przyczyną zgonów w krajach rozwiniętych, w tym także w Polsce. Nic więc dziwnego, że to właśnie tych schorzeniom poświęca się wiele badań i programów badawczych. Rezultaty tych najważniejszych, z minionego roku, przedstawiono podczas zakończonego niedawno w Orlando (USA) zjazdu Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego, w którym uczestniczyły tysiące najlepszych kardiologów z całego świata. I co się okazuje? Okazuje się, że w przypadku ludzi cierpiących na ostre bóle głowy, czyli migreny ryzyko udaru niedokrwiennego czyli najczęstszego typu udaru, w którym wskutek zamknięcia naczyń krwionośnych fragment mózgu zostaje odcięty od dopływu świeżej krwi jest 2,3 raza większe niż u osób nieskarżących się na tego typu kłopoty. Okazuje się także, ryzyko to było większe w przypadku kobiet niż mężczyzn. Inne badania potwierdziły znaczenie diety dla zdrowia naszego serca. Okazuje się, że osoby, które spożywały najwięcej kwasów omega-3 były najmniej narażone na ryzyko śmierci z powodu np. zawału serca. Ryby służą naszemu zdrowiu tylko wtedy gdy je należycie przygotowujemy. Powinno się je gotować bądź piec, ale w żadnym wypadku nie smażyć bądź jeść solone lub suszone – przekonywała w Orlando doktor Meng. Z jej pracy wynika, że bardzo korzystnie na zdrowie wpływa jedzenie ryb z dodatkiem tofu i sosu sojowego, ale tylko tego o niskiej zawartości sodu. Chociaż w smaku nie bardzo pasować to będzie polskiemu konsumentowi i nie bardzo przypadnie mu do gustu.
Nałogi
Palenie ma degenerujący wpływ na zdrowie naszego serca. Palenie papierosów jest też przyczyną około 85 procent przypadków raka płuc w Stanach Zjednoczonych, ale palenie powoduje także inne nowotwory. Papierosy zawierają kilka tysięcy związków chemicznych, więc nowotwór może się rozwinąć poprzez nakładanie się wielu czynników rakotwórczych. Palenie papierosów ma także destrukcyjny wpływ na narządy ruchu.
Wpływ palenia papierosów na układ sercowo-naczyniowy wręcz destrukcyjny:
- Rozregulowuje system sercowo-naczyniowy.
– U kobiet powoduje niedobór estrogenu powodując dysfunkcje hormonalne
– Powoduje obniżenie cholesterolu HDL czyli dobrego cholesterolu nawet u dorosłych ludzi
– Pogarsza również elastyczność ścian aorty, czyli największego naczynia krwionośnego w ciele ludzkim. Powoduje wzrost ryzyka wykrzepiania wewnątrznaczyniowego krwi.
W sumie osoby palące jedną paczkę papierosów dziennie są 2,5 raza bardziej zagrożone zawałem niż niepalące.
Ruch i sport
Są i dobre informacje. Oczywiście regularnie uprawiany ruch poprawia wydolność serca, sprawia, że krew płynie szybciej dotleniając różne organy naszego ciała, a także zapobiega podwyższonemu ciśnieniu. Dobra wiadomość jest też taka, że uprawiać sport można w każdym wieku. Ruch to nie tylko gra w piłkę nożną czy intensywny aerobik, może być spacer albo nawet gra na konsoli, pod warunkiem, że będzie to Wii albo Kinect

Trądzik pospolity to choroba dermatologiczna związana z nadczynnością gruczołów łojowych znajdujących się w skórze. Dotyka głównie młodych ludzi i szacuje się, że mniej więcej 90% młodzieży cierpi z powodu tego schorzenia. Trądzik charakteryzuje się powstawaniem zmian skórnych, takich jak: zaskórniki, grudki, krostki i torbiele ropne, które występują zazwyczaj na twarzy, plecach i klatce piersiowej.

Niestety trądzik zazwyczaj pojawia się w momencie, kiedy zaczyna nam zależeć na atrakcyjnym wyglądzie, czyli między 12 a 25 rokiem życia. Zmian skórnych związanych z tą chorobą nie wolno lekceważyć. Mimo, że trądzik o ciężkim przebiegu zdarza się rzadko, zaniedbana skóra na pewno odwdzięczy się pogorszeniem swojego stanu. Wtedy może stać się bardziej uciążliwy i trwać nawet do 40 roku życia, natomiast zmiany skórne zamieniając się w blizny będą szpecić ciało. Read more…

Świerzb jest bardzo zakaźną i dokuczliwą chorobą dotykającą ludzi oraz zwierzęta. U ludzi wywołuje ją pasożyt nazywany świerzbowcem ludzkim. Drąży on niewielkie kanały w rogowej warstwie naskórka. Roznosi się zazwyczaj przez kontakt fizyczny, w wyniku codziennych kontaktów międzyludzkich na przykład przez podanie ręki. Czasami do zakażenia może dojść też przez kontakt z przedmiotami, których dotykał wcześniej chory. W grupie osób narażonych znajdują się głównie dzieci, wśród których choroba szerzy się podczas zabawy.

Świerzbowiec ludzki przenosząc się na nowego żywiciela przemieszcza się po ciele szukając partnera do rozrodu. W przypadku, gdy jest to zapłodniona samica zaczyna drążyć kanały, najczęściej w najgrubszych miejscach warstwy rogowej naskórka, zazwyczaj na podeszwach stóp i dłoni. Pasożyt często umiejscawia się także na palcach rąk, fałdach i zgięciach skóry, w okolicach pępka i brodawek sutkowych u kobiet, u mężczyzn natomiast zajmuje okolice narządów płciowych i pośladków. Każdego dnia samica składa około 2 jaj, a proces ten trwa przez mniej więcej dwa miesiące. Nowe larwy wykluwają się po kilku tygodniach od złożenia jaj, natomiast dojrzałość osiągają już po kolejnych trzech tygodniach. Read more…

Różyczka to wirusowa choroba przenoszona drogą kropelkową. Można się nią zarazić także przez kontakt z zakażonymi przez osobę chorą przedmiotami. Dlatego na różyczkę najczęściej chorują dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, tam wirus najłatwiej się rozprzestrzenia.  Zazwyczaj u dzieci ma łagodny przebieg, niebezpieczna staje się dopiero, gdy zachoruje kobieta w ciąży. Szczególnie niebezpieczna jest dla kobiet w początkowym okresie ciąży, może wtedy doprowadzić do uszkodzenia płodu. Różyczka jest choroba sezonową, wzrost liczby zachorowań obserwuje się zazwyczaj na początku roku, a jej epidemie występują, co 6-9 lat na początku wiosny. Wtedy liczba zachorowań dochodzi do 300-450 tysięcy osób, podczas gdy przeciętnie, co roku choruje od 18 do 50 tysięcy. Okres wylęgania choroby jest bardzo długi, a pierwsze objawy pojawiają się 14-21 dni po zarażeniu. Chory natomiast zaczyna zarażać już na tydzień przed pojawieniem się pierwszych objawów, a kończy dopiero dwa tygodnie po ich zaniku. Read more…

Zmiany pojawiające się na paznokciach mogą być związane z chorobą płytki i wału paznokciowego, sygnałem niedoborów makroelementów i witamin, a także jednym z elementów choroby skóry lub też objawem wskazującym na chorobę układową.

Autor: Dr n.med. Anna Pura-Rynasiewicz  

Skóra rąk narażona jest na niekorzystne warunki środowiskowe, a także na częsty kontakt z wodą, mydłem, detergentami i szkodliwymi substancjami chemicznymi. Dlatego też często dochodzi do nadmiernego wysuszenia i uszkodzenia płytki paznokciowej, co prowadzi do powstania łamliwych i kruchych paznokci, a także do częściowego oddzielania płytki. Także stosowanie lakierów, klejów i zmywaczy do paznokci dodatkowo powoduje wysuszenie paznokci. Niedobór żelaza, biotyny i innych witamin z grupy B również powodują osłabienie paznokci i szereg zmian w obrębie płytki.

Spośród chorób skóry najczęstszą przyczyną zmian w obrębie paznokci są zakażenia dermatofitowe. W niektórych chorobach skóry występują charakterystyczne dla nich zmiany paznokciowe, często ułatwiające rozpoznanie lub będące jedynym objawem choroby (np. w liszaju płaskim). Również w wielu chorobach układowych: nadczynności tarczycy, cukrzycy, chorobach układu oddechowego i krążenia, niewydolności nerek, wątroby, w niedoborach pokarmowych i anemii pojawiają się zmiany w obrębie paznokci.

Także stosowanie niektórych leków może powodować zmiany zabarwienia paznokci czy częściowe oddzielanie płytki paznokciowej.

Zmiany obecne w obrębie paznokci możemy podzielić na nieprawidłowości dotyczące macierzy paznokcia, łożyska, samej płytki paznokciowej i oskórka. Zaburzenia mogą dotyczyć kształtu paznokci, może również dochodzić do całkowitej ich utraty.

 

 

Tabela I. Podział zmian paznokciowych

 

Nieprawidłowości macierzy paznokcia	Naparstkowate wgłębienia	Łuszczyca, wyprysk, łysienie plackowate
	Bruzdy poprzeczne	Wyprysk, linie Beau
	Bruzdy podłużne	Liszaj płaski, choroba Dariera, nawykowe uszkodzenie
	Trachyonychia	Łysienie plackowate, liszaj płaski
Nieprawidłowości łożyska paznokcia	Zmiany zabarwienia pod paznokciem	Białe, pomarańczowo-brązowe, brązowe, czerwone, sine, czarne, różowe
Nieprawidłowości płytki paznokciowej	Zmiany zabarwienia	Zabarwienie przez czynniki zewnętrzne, leki
		Brązowe linie w obrębie paznokcia
		Białe smugi, plamki, całe paznokcie białe
		Zielone, niebieskie, żółte
	Pogrubienie płytki paznokciowej	Grzybica paznokci
		Przewlekły uraz
		Podeszły wiek
	Ścieńczenie płytki paznokciowej	Niedokrwienie, choroby neurologiczne, nadczynność tarczycy, niedożywienie
	Rozwarstwienie płytki paznokciowej	Rozwarstwienie blaszkowate w dystalnej części płytki – częste moczenie, detergenty
		Rozwarstwienie podłużne – choroba Dariera
	Onychoschisis	Uraz, wysuszenie płytki
	Onycholiza	Przyczyny – p. Tabela II
	Rogowacenie podpaznokciowe	Łuszczyca
Nieprawidłowości oskórka	Paronychia ostra (zanokcica)	Zakażenie Staphylococcus aureus
	Paronychia przewlekła	Zakażenie Candida albicans
Nieprawidłowości kształtu paznokci	Nadmiernie wypukłe	Paznokcie zegarkowate
	Łyżeczkowane wgłębienia paznokci (koilonychia)	Niedobory żelaza, zaburzenia krążenia, urazy
	Paznokcie w kształcie klina	Pachyonychia congenita
	Wrastające paznokcie
Utrata paznokci	Bez bliznowacenia (przejściowa)	Uraz, linie Beau po przebytej ciężkiej chorobie
	Z bliznowaceniem (trwała)	Liszaj płaski

 

 

Nieprawidłowości macierzy i płytki paznokciowej

 

Rozszczepienie odcinka dystalnego płytki (onychoschisis) jest typowe dla osób grających na instrumentach strunowych, ale występujące również w przypadku nadmiernego wysuszenia płytki. Leczenie polega przede wszystkim na natłuszczaniu paznokci.

 

Częściowe oddzielanie płytki paznokciowej (onycholysis) występuje w przypadku nadmiernego wysuszenia płytki, niedoborów żelaza i witamin, ale może być także następstwem urazów, zakażeń grzybiczych i bakteryjnych. Zmiany te występują również w czasie ciąży i są jednym z objawów w różnych chorobach skóry: w łuszczycy, liszaju płaskim, kontaktowym zapaleniu skóry, w erytrodermii, czyli uogólnionym zapaleniu skóry, o różnej etiologii, a także w chorobach układowych: cukrzycy i chorobach tarczycy (Tabela II).

Najczęściej dotyczy osób mających częsty kontakt z wodą, np. gospodyń domowych i osób zmywających naczynia.

 

Tabela I. Przyczyny oddzielania się płytki paznokciowej

Urazy

Nadmierne stosowanie lakierów do paznokci, zmywaczy

Maceracja

ZakażeniaGrzybiczeBakteryjne

Choroby skóryŁuszczycaLiszaj płaski Atopowe zapalenie skóry Kontaktowe zapalenie skóry Pachyonychia congenita Rybia łuska

Choroby układoweCiężkie zakażenia uogólnioneCukrzyca Choroby tarczycy

Ciąża

Porfirie

Niedobór żelaza i/lub witamin

Leki

Guzy łożyska paznokciaBrodawkaRak płaskonabłonkowy

Idiopatyczne

 

W skrajnych przypadkach oddzielanie płytki paznokciowej prowadzi do całkowitego złuszczenia płytki.

 

Podłużne wyżłobienia. Pojawiają się one u osób w podeszłym wieku, a także w przypadku niedoboru żelaza, witamin z grupy B, czy nadczynności tarczycy. Towarzyszy im rozszczepienie i kruchość paznokci. W tych przypadkach również stosujemy natłuszczanie paznokci i zalecamy suplementację doustną, głównie biotyną 2,5-5 mg dziennie i innymi witaminami z grupy B.

 

Poprzeczne linie na paznokciach (onychodystrofia) pojawiają się wskutek urazów, nadmiernego wysuszenia płytki, w zakażeniach bakteryjnych i grzybiczych, niedoborach pokarmowych (niedobór żelaza, witamin A, B6, B7, C), w zatruciach metalami ciężkimi. Podobnie jak onycholiza, występują w wielu chorobach skóry, w łuszczycy, liszaju płaskim, w łysieniu plackowatym, atopowym zapaleniu skóry, wyprysku kontaktowym palców, rybiej łusce, w erytrodermiach, a także chorobach układowych.

 

Szorstkość paznokci (trachyonychia) jest natomiast końcowym stanem każdego procesu chorobowego z zajęciem macierzy paznokcia. Występuje najczęściej w przebiegu atopowego zapalenia skóry, łuszczycy, łysienia plackowatego i liszaja płaskiego. W leczeniu stosujemy miejscowe glikokortykosteroidy.

 

Ścieńczenie paznokci występuje u osób starszych, a także w przypadku niedokrwienia, w zaburzeniach neurologicznych i w nadczynności tarczycy. Może być również skutkiem chemioterapii, leczenia retinoidami czy niedoborów pokarmowych.

 

Pogrubienie paznokci występuje u osób w podeszłym wieku, spowodowane jest najczęściej uciskiem obuwia, a także zaburzeniami krążenia żylnego i związanych z wiekiem zaburzeniami rogowacenia.

 

Wklęśnięcie płytki paznokcia (koilonychia) może pojawić się w niedoborach żywieniowych (zwłaszcza żelaza), w chorobie Raynaud, zaburzeniach krążenia obwodowego, nadczynności tarczycy, wskutek urazów mechanicznych, przy długotrwałej ekspozycji na wilgoć, detergenty i chemikalia. Leczenie polega na natłuszczaniu paznokci i stosowaniu utwardzaczy.

 

Zmiany zabarwienia paznokci

 

Zmiany zabarwienia podpaznokciowe związane są ze zmianami w obrębie łożyska paznokcia.

Białe zabarwienie występuje w hipoalbuminemii lub przewlekłej niewydolności nerek.

Brązowe okrągłe lub owalne ognisko jest znamieniem w obrębie łożyska paznokcia.

Czerwone, sine lub czarne zabarwienie oznacza najczęściej obecność krwiaka podpaznokciowego i jest następstwem gromadzenia się krwi wskutek urazu. Może też oznaczać rozwijającego się czerniaka.

Różowe lub liliowe zabarwienie jest związane z guzem splotowym pod paznokciem.

Zmiana zabarwienia może też dotyczyć samej płytki paznokciowej. Może nastąpić wskutek kontaktu z substancjami zewnętrznymi: nikotyną, cygnoliną, nadmanganianem potasu. Niektóre leki: chlorochina, złoto, penicylamina powodują zmiany zabarwienia płytek paznokciowych.

Brązowe linie w obrębie paznokci oznaczają znamię lub czerniaka.

Białe smugi mogą pojawić się u każdego wskutek niewielkich urazów, a całe białe paznokcie występują w rodzinnej leukonychii.

Zielone zabarwienie związane jest z zakażeniem Pseudomonas aeruginosa, a niebieskie może świadczyć o zakażeniu HIV.

 

 

Zmiany paznokci w chorobach skóry

 

Zakażenia grzybicze mogą dotyczyć skóry, włosów, paznokci i błon śluzowych, ale bardzo często zajęte są wyłącznie paznokcie. Stanowią one aż 20-40% wszystkich chorób paznokci. Najczęściej (w ponad 99%) wywoływane są przez dermatofity T. rubrum i T. menagrophytes, ale chorobę również mogą powodować grzyby drożdżopodobne Candida albicans. Do czynników predysponujących należą zaburzenia krążenia, neuropatie, zaburzenia odporności, cukrzyca. Częściej dochodzi do zajęcia paznokci stóp. Najbardziej typowe objawy zakażenia dermatofitami to oddzielanie łożyska paznokcia, brudnożółte zabarwienie, kruchość, rogowacenie podpaznokciowe.

 

Zakażenia bakteryjne paznokci (zanokcica) – najczęściej wywoływane są przez Staphylococcus aureus. Proces zapalny obejmuje wały paznokciowe, pojawia się rumień, obrzęk, bolesność, może być obecna wydzielina ropna. W przypadku zakażenia pałeczką ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa) płytka paznokciowa przybiera zielone zabarwienie i dochodzi do onycholizy.

 

W przewlekłym kontaktowym zapaleniu skóry z podrażnienia lub alergicznym dotyczącym skóry dłoni i palców dochodzi do zajęcia płytki paznokciowej. W przypadku uszkodzenia wałów paznokciowych, może dochodzić do rozszczepiania, pogrubienia lub pojawienia się na paznokciu zagłębień.

 

W łuszczycy zmiany w obrębie paznokci występują u około 30-50% pacjentów. Charakterystycznymi objawami są występujące pod płytką paznokciową grudki łuszczycowe tworzące objaw tzw. plamy olejowej, punkcikowate, naparstkowate wgłębienia płytki, uniesienie wolnego brzegu płytki przez gromadzące się masy rogowe, a także onycholiza. W ciężkich przypadkach zmiany mogą dotyczyć wszystkich paznokci.

 

W liszaju płaskim zajęcie paznokci jest ważną cechą kliniczną. Czasami są to jedyne zmiany chorobowe. Mogą mieć postać podłużnego pofałdowania, rozszczepienia, nieregularnych plam, hiperkeratozy podpaznokciowej lub zmniejszenia grubości płytki. Czasem dochodzi do zmian dystroficznych w obrębie wszystkich paznokci. Typowym objawem jest brak paznokcia i ściągnięcie łożyska.

 

W łysieniu plackowatym obserwujemy punkcikowate zagłębienia płytki, podłużne, wypukłe prążki, a najczęściej trachyonychię (szorstkość powierzchni) wszystkich paznokci, która występuje u około 12% dzieci z łysieniem, zwłaszcza całkowitym lub uogólnionym. Może wystąpić również bielactwo paznokci, złuszczanie płytek paznokciowych, szorstkość paznokci i oddzielanie płytek paznokciowych.

 

 

Zmiany paznokci w chorobach narządów wewnętrznych

 

W przebiegu chorób płuc lub chorób układu krążenia najczęściej obserwujemy tzw. palce pałeczkowate, czyli buławkowate rozszerzenia opuszek palców z jednoczesnym zakrzywieniem płytki paznokciowej przybierającej kształt szkiełka od zegarka. Przewlekłej chorobie płuc często towarzyszy zespół żółtych paznokci charakteryzujący się pogrubieniem i zażółceniem wszystkich paznokci.

U pacjentów z niewydolnością nerek stwierdza się białawe zabarwienia bliższej części paznokcia, podczas gdy część dystalna ma zabarwienie czerwono-brązowe (paznokcie Lindsaya, czyli half and half – czyli pół na pół).

W marskości wątroby i hipoalbuminemii występują tzw. paznokcie Terry’ego, polegające na kredowobiałym zabarwieniu części bliższej, przez co lunula staje się niewidoczna, a część dalsza ma normalne zabarwienie.

W chorobie Raynauda, podobnie jak w innych chorobach z niedokrwieniem palców mogą występować różne zmiany płytki paznokciowej; ścieczenia, wklęśnięcia, kruchość i inne.

W zespołach złego wchłaniania i niedoborach pokarmowych mogą pojawiać się poprzeczne karby i naprzemienne barwne smugi.

 

Leczenie

Generalnie leczenie zmian paznokciowych jest bardzo trudne ze względu na słabą przenikalność leków miejscowych przez płytkę i z powodu powolnej penetracji leków stosowanych doustnie.

Leczenie miejscowe polega przede wszystkim na zapobieganiu nadmiernemu rogowaceniu paznokci przez stosowanie preparatów zawierających mocznik, α- i β-hydroksykwasy i kwas salicylowy oraz natłuszczaniu paznokci preparatami z lanoliną, parafiną, gliceryną i witaminami A i E.³ Na rynku dostępne są również różne odżywki i produkty wygładzające i utwardzające płytkę paznokciową.

Leczenie ogólne polega przede wszystkim na leczeniu choroby podstawowej. W przypadku zmian ograniczonych do samych paznokci ważne jest stosowanie leków poprawiających krążenie, czyli rozszerzających drobne naczynia i tym samym zapewniających lepszą penetrację leku do płytki. Z reguły poprawę daje suplementacja doustna preparatami zawierającymi krzem, żelazo, cynk, wapń, witaminy B, C, A, E i D, a także aminokwasy budujące keratynę: metioninę i cysteinę.¹ Ważnym suplementem wydaje się biotyna, stosowana również w chorobach skóry, takich jak łojotokowe zapalenie skóry, czy choroby włosów. W jednym z badań u pacjentów z kruchością płytek paznokciowych o nieznanej etiologii wykazano pogrubienie płytki o 25 % po stosowaniu biotyny w dawce 2,5 mg dziennie przez 6-15 miesięcy.²

Leczenie paznokci w chorobach skóry zależy od choroby podstawowej. W przypadku grzybicy konieczne jest stosowanie leków przeciwgrzybiczych zewnętrznych, jeśli doszło do zajęcia pojedynczych paznokci lub ogólnych (itrakonazol, terbinafina, flukonazol), jeżeli doszło do zajęcia wielu paznokci.

W chorobach zapalnych, takich jak atopowe zapalenie skóry, liszaj płaski, łuszczyca, stosujemy miejscowe glikokortykoidy, a przypadku nasilonej dystrofii pojedynczych paznokci również iniekcje miejscowe z triamcynolonu. Dodatkowo pomocne są miejscowe preparaty zmiękczające zawierające mocznik i kwas salicylowy, a w łuszczycy i liszaju płaskim również zewnętrzne i ogólne retinoidy.

 

 

Piśmiennictwo

1. Cashaman M.W. i wsp. Nutrition and nail disease. Cinics in dermatology 2010;28:420-425
2. Hochman I.G. i wsp. Brittle nasil: response to daily biotyn supplementation. Cutis 1993;51:303-5.
3. Piraccini B.M. i wsp. Treatment of nail disorders. Therapy 2004;1:159-167