Ból w klatce piersiowej może być objawem wielu chorób, zwłaszcza układu krążenia, ale jego przyczyna może leżeć również poza nim. W żadnym przypadku nie należy go bagatelizować.
Generalnie, pośród przyczyn, oprócz dolegliwości serca, można wymienić dolegliwości pluc, schorzenia ścian klatki piersiowej, przełyku, jamy brzusznej, jak również urazy czy także stan psychiczny chorego. Jednocześnie należy dodać, że ból w klatce piersiowej jest jedną z najczęstszych dolegliwości, z jakimi pacjenci zgłaszają się do lekarza. Ból ów może być też objawem wielu różnorodnych dolegliwości w narządach znajdujących się w klatce piersiowej, w jej ścianach, a także poza nią. Ogólnie, ból w klatce piersiowej można podzielić na ból pochodzenia sercowego oraz ból innego pochodzenia. Warto zauważyć, że każdy, także wymyślony oraz nieprawdziwy, „ból serca” może być objawem jakiejś choroby, którą trzeba leczyć. By sprecyzować przyczynę bólu, należy określić parę jego cech: lokalizację, promieniowanie, charakter, czas trwania, częstość występowania, czynniki nasilające oraz przynoszące ulgę, a także zjawiska towarzyszące pojawieniu się bólu. Typowy ból związany z układem sercowo-naczyniowym nosi nazwę bólu dlawicowego albo bólu wieńcowego. To dolegliwość niedokrwienna serca objawia się bólem, nazywanym dławica piersiową (łac. stenocardia). Jest najczęściej zlokalizowany za mostkiem, może być krótkotrwały, ustępuje po kilkunastu minutach albo zażyciu nitrogliceryny (dłuższe utrzymywanie się bólu albo brak reakcji na specyfik sugeruje zawał mięśnia sercowego), zwiększa się przy wysiłku, stresie, niskiej temperaturze otoczenia, po posiłku albo przy wystąpieniu tachykardii. Ból ów posiada charakter piekący, rozpierający albo uciskający, promieniuje do ramion, szyi, żuchwy. Są to także tak zwane bóle wieńcowe.
Nietypowy ból wieńcowy może przyjmować pozory innych dolegliwości oraz pojawiać się w dolnych częściach klatki piersiowej czy także w obrębie jamy brzusznej, zwłaszcza w nadbrzuszu. Ból ów należy scharakteryzować jako tępy, dławiący, gniotący, piekący, rozdzierający. Umiejscowiony może być zamostkowo oraz promieniujący do lewej ręki, lewej połowy szyi oraz żuchwy, do pleców. Ból pojawia się albo nasila się po wysiłku fizycznym. Zmniejsza się po zaprzestaniu wysiłku fizycznego albo po zastosowaniu nitrogliceryny. Może towarzyszyć mu uczucie lęku, silne pocenie się, przyspieszenie albo zwolnienie częstości bicia serca. Odmiana dolegliwości niedokrwiennej serca zwana anginą Prinzmetala charakteryzuje się wszystkimi powyższymi objawami, występuje nie mniej jednak w spoczynku, zwykle nad ranem. Typowym jego umiejscowieniem może być środkowa, zamostkowa część klatki piersiowej. Może promieniować do szyi oraz żuchwy, do ramion, pomiędzy łopatki i do lewej kończyny górnej. Posiada charakter uciskający, dławiący, opasujący. Często chorzy skarżą się na uczucie ciężaru za mostkiem. Ból trwa krótko, najczęściej parę minut oraz ustępuje po odpoczynku albo podaniu leków rozszerzających naczynia. Może być związany z wysiłkiem albo stresem, które wyzwalają oraz nasilają bóle. Silne, długotrwałe bóle, nie ustępujące wkrótce po zażyciu leków powinny sugerować zawał mięśnia sercowego, który wymaga natychmiastowej, fachowej pomocy w warunkach szpitalnych. Właśnie – przyczyną bólu w klatce piersiowej może być też zawał mięśnia serca. Może być to także ból o tej samej charakterystyce, co w przypadku dławicy piersiowej, ale o większym nasileniu, słabo ustępujący po nitroglicerynie albo bez reakcji na nitroglicerynę, występujący stale, może się nasilać.
Kolejna przyczyna bólu w klatce piersiowej to także zapalenie osierdzia. Ból wówczas może być ostry albo tępy oraz umiejscowiony zamostkowo. Może on promieniować jak ból dławicowy. Najczęściej współistnieje z gorączką, przebytą infekcją wirusową oraz nasila się przy leżeniu, zmniejsza przy siedzeniu z pochyleniem tułowia do przodu. Ważne – nie ustępuje po nitroglicerynie, ale może ustępować po lekach przeciwbólowych. Inną przyczyną może być też tętniak rozwarstwiający aorty. Wówczas ból może być silny, nagły, ostry, przeszywający, promieniujący do pleców pomiędzy łopatki. Zwykle towarzyszy mu zwyżka ciśnienia tętniczego. Tak jak wspomnieliśmy przyczyna może leżeć także poza układem krwionośnym. Ból w klatce piersiowej może powodować również zatorowość plucna, gdy ból może być nagły, silny, przeszywający. Umiejscowiony zwykle za mostkiem, może promieniować do pleców, pomiędzy łopatki. Może nasilać się podczas wysiłku. Zwykle towarzyszy mu mocna duszność, przyspieszony płytki oddech. Ból może zmniejszać się po nitroglicerynie.
Inną przyczyną bólu w klatce piersiowej, ale nie związaną z chorobami serca oraz układu krążenia to także np. dolegliwość wrzodowa żołądka albo dwunastnicy. Powoduje ona ostry albo przewlekły, tępy ból. Zwykle zlokalizowany w dołku po mostkiem, ale może promieniować aż do pleców. Ból nasila się po posiłku albo na czczo, a zmniejsza się po lekach zmniejszających kwasowość soku żołądkowego. Jeszcze inna kategoria bólu w klatce piersiowej to także tzw. bóle czynnościowe czyli nerwica serca. Można je scharakteryzować prosto – ludzkie serce tak naprawdę nie jest chore, ale boli. Często, kiedy pacjent jest czymś intensywnie zajęty, wcale nie odczuwa dolegliwości. Najczęściej chory określa ból jako kłujący, zlokalizowany „na koniuszku serca”. Oprócz bólu, pacjenci skarżą się również na kołatanie serca, dławienie w gardle, drętwienie, mrowienie oraz ziębnięcie kończyn. Bóle te są niezależne od wysiłku fizycznego. Po postawieniu diagnozy bole leczymy środkami uspokajającymi oraz psychoterapia.
| Cecha | Ból wieńcowy | Ból zawałowy |
| Charakter: | gniotący/piekący ból zamostkowy, penetrujący do lewej ręki, przestrzeni międzyłopatkowej, żuchwy | gniotący/piekący ból zamostkowy, penetrujący do lewej ręki, przestrzeni międzyłopatkowej, żuchwy |
| Czas trwania: | 5-17 min. | >30min. |
| Wpływ nitratów: | Ustaje po nitratach* | Nie ustaje po nitratach* |
| Wpływ wysiłku: | występuje dopiero po wysiłku | występuje nawet podczas spoczynku |
Tabela: Różnice między bólem wieńcowym a zawałowym. Źródło: Wikipedia



